İşçinin maaşı geç yatarsa işçi nereye başvurabilir

İşçinin maaşı geç yatarsa işçi nereye başvurabilir sorusu sorulduğundan bu konuda bu yazıyı yazma ihtiyacı hissettim.  

  • Önce iş sözleşmesi nedir ? sorusuna cevap verelim. İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.’ İşçi işveren ilişkilerinde en esaslı hak ve borç ‘aylık ücret’in ödenmesidir.  İşçinin en temel hakkı ücretini alması ,işverenin en önemli yükümlülüğü ise işçinin ücretini ödemesidir. ‘

Yasaya göre “Genel anlamda ücret; Bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır .” Bu yazımda 6098 sayılı TBK, Deniz İş Kanunu ve Basın İş Kanunu’na tabi çalışan işçilerin hukuki durumlarıyla ilgili hukuki değerlendirme yapılmayacaktır.  Bu yazının konusu 4857 sayılı yasaya tabi çalışan işçilerin hukuki durumu ele alınmıştır.   

  • 4857 sayılı yasanın 32. maddesine göre ‘Ücret en geç ayda bir ödenir‘ ”Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.’ Yeri gelmişken ifade etmek isterim ki, doğrusu ‘İŞÇİNİN ÜCRETİ‘, olup İŞÇİNİN MAAŞI yanlış bir kullnımdır. İşçinin maaşı olmaz,  ‘MEMURUN MAAŞI‘ olur. Yaygın kullanımda ise ‘işçinin maaşı’  ifadesikullanıldığı için biz de yazılarımızda ‘işçinin maaşı’ ile ‘işçinin ücreti’ni bir diğerinin yerine kullanacağım.

İşçinin ücretinin ödenme zamanı, işçinin  çalıştığı ayın devamındaki ayın ilk işgünüdür. 

  • İşyerinde sürekli uygulama varsa ayın 2-3-4 veya 5’inde de işçinin maaşı ödenebilir. Önemli olan işçinin ne zaman maaşını alacağını ve yine işverenin maaşı ödeyeceği zamanı bilmesidir. Örneğin, Mart ayında çalışan işçinin maaşı Nisan ayının 1. günü ödenmelidir. Ayın 1. günü hafta tatili ya da resmi güne denk gelirse pazartesi ya da tatil sonrası ilk işgünüdür.

 Peki işçinin aylık ücreti 5-10-20 gün gibi gecikmeli olarak ödenirse işçi ne yapacak ?

Maaşı ödenmeyen işçinin 2 hakkı vardır.

  • Birincisi işçi işyerinde çalışmaya devam etmek isterse yani işten ayrılmak istemezse seçeneğine göre; 4857 sayılı İK’nın 34. maddesine göre 20 gün geçtiği halde aylık maaşı ödenmeyen işçi, işyerinde bulunmak kaydı ile  iş yapmayı reddebilir. Yani işçi pasif olarak işyerinde kalmaya devam eder fakat iş görmez yani bir nevi grev yapar. İşçi işyerinde artık maaşının ödenmediğini bu nedenle ‘işe gelmeyeceğim, maaşımı öderseniz gelirim‘ diyerek terkederse işçinin işine kendisinin son vermesi vardır. Türkiye şartlarında kurumsal sistemi oturtamayan işyerlerinde işçi ile işveren hatta çalışan ve çalışmayan işçiler arasında tatsız olayların olması kaçınılmazdır. Bu nedenle işçilerin bu hakkını yolu kurumsal olmayan işyerlerinde kullanmasını tavsiye etmiyorum.

İşçinin devamlı olarak ücretleri geç ödeniyorsa işçi ne yapabilir?

  • Maaşı ödenmeyen ya da gecikmeli ödenen işçinin ikinci hakkı ; ‘İşçi bireysel iş akdini 4857 sayılı İK’ ilgili maddesine göre feshederek kıdem tazminatını’ ve ‘ödenmeyen maaşlarını’ arabuluculuk sistemiyle talep edebilir.  Fesh ihbarnamesinin noter yoluyla gönderilmesi ıspat için yerinde olacaktır.
  • İşyerinde işçinin Ücreti sürekli 5 -10 gün gibi gecikmelerle ödeniyorsa, işçi maaşı yatıncaya kadar 4857 sayılı İş Kanun’un 24. maddesinin II. fıkrasının ‘e’ bendinde tanımlanan “ İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse” maddesine göre iş sözleşmesini tercihen noter kanalıyla haklı sebeple feshederse 1475 s.y 14. maddesinde düzenlenen kıdem tazminatını ( en az 1 yıl çalışma, belirsiz süreli iş sözleşmesi,4857 s kanuna tabi çalışma şartlarıyla) alabilir, ihbar tazminatını ve işsizlik maaşını alamaz.

İşçinin ödenmeyen ya da geç ödenen maaşı içine ‘aylık ücretler, fazla mesai ücretleri, 23 Nisan gibi tatiller, 29 Ekim gibi ulusal bayramda çalışma halinde ödenmesi gereken ücretler, ikramiye, yol -yemek parası, prim alacağı‘ gibi alacak kalemleri dahildir. Bu sayılan alacaklardan biri ödenmezse işçinin ‘çalışmama ‘ ve ‘iş akdini feshle kıdem tazminatı alma’ yasal hakları doğacaktır.

Örneğin, fazla mesai ücreti takip eden ayda ödenmeyen ya da ‘ yol parası’ ödenmeyen işçi de yukarıda saydığım iki haktan birini kullanabilir.

Bu hukuki sürecin titizlikle ve günü gününe noter ihbarnamesi, işyeri tutanağı, gibi ıspat araçlarıyla belgelenmesi gerekir. Mahkemelerde ıspat kolaylığı olması bakımından delil hazırlama bu aşamada çok ama çok önemlidir.

‘İşçinin maaşı geç yatarsa işçi nereye başvurabilir’  sorusunun iki başvuru adresi ‘SGK’ ve ‘Arabuluculuk ‘

  • İşçi; aylık maaşını,fazla mesai ücretini, yol parasını vs  alamazsa 170 telefon numarasıyla SGK’ya sözlü başvuruda bulunabilir ya da dilekçe verebilir. Unutmayın ki, işçi işyerinde çalışırken bu başvuruyu yapabilir, işten ayrıldıktan sonra SGK başvuru almamaktadır. Bu halde işçi, Arabuluculuk Merkezlerine kendisi veya vekalet verip avukatı ile başvuru yapabilecektir.
  • Arabuluculuk sisteminin temel işlevi, işçi ve işvereni aynı masa etrafında buluşturmak, karşılıklı olarak çözüm üretmelerine yardımcı olmaktır. Psikolojik engeller nedeniyle işveren ile yüzyüze gelmek istemeyen işçinin avukatı ile arabulucuya başvurması yerinde olacaktır.16.2.2018

Avukat Tevrat DURAN,İkitelli İSTANBUL

Randevu almak için 05532548134

avtevrat

Av.Tevrat DURAN- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1999 mezunudur. Adres: İkitelli-Atatürk Mah. Güner Sok. No:1 Teknikyapı Metropark B1 Kule Kat:36 D:295 Küçükçekmece-İSTANBUL GSM: 0553 254 81 34

6 thoughts on “İşçinin maaşı geç yatarsa işçi nereye başvurabilir

  • 20 Şubat 2018 at 20:44
    Permalink

    Merhaba benim çalıştığım iş yerinde aynı problem vardı sözleşmede gün belirtilmeksizin ayda bir ödenir diyordu ilk etapta 1 kaç yıl ayın 10’u geçmeden maaş yatıyordu zamanla bu ayın 20 sine dayandı ve geçtiği de oldu…
    Bunun üzerine şikayet ettik müfettiş geldi düzelticez dedi fakat 2 ay sonra önümüze yeni sözleşme konuldu maaş günü ayın 20 sidir maddesi konuldu ama aradaki 20 günlük fark verilmedi ve herkes imzaladı birde şöyle bir durum söz konusu sözleşme 2015’te imzalandı ama bu sözleşme işe giriş tarihinden itibaren geçerlidir diyor ben 2009’da girdim…şimdi şikayet te edemiyoruz işe girerken sözleşmeyi kabul etmiş gibi gözüküyoruz…
    Ne yapabiliriz…
    Cevap verirseniz memnun olurum…

    Reply
    • 21 Şubat 2018 at 12:21
      Permalink

      İş sözleşmesine göre ayın 20 sinde maaşlarınız ödenecektir. Buna göre eski dönemde ayın 1 inde ödenen maaşlar yeni dönemde 20 sinde ödenecektir. Maaş ödeme tarihinde değişiklik nedeniyle 1 ile 20 siyle arasındaki maaş farkının size ödenmesi gerekir. Bu farkı talep edebilirsiniz. Ödenmezse tazminat hakkını doğar.

      Reply
  • 29 Temmuz 2018 at 00:06
    Permalink

    Kafama bi soru takıldı ücretini geç alan ve bu haklı nedenle noter aracılığıyla iş aktini sonlandıran işçi neden işsizlik maaşı alamıyor. İşsizlik maaşıyla alakalı yazınızda geçerli nedenlere dayanmayan fesihlerde işçi işsizlik maaşı alamaz diyorsunuz maaşın geç yatması geçerli bir sebep degilmi ???

    Reply
    • 30 Temmuz 2018 at 16:07
      Permalink

      Esasen haklısınız fakat bunu bir mahkeme kararı ile tespit ettirdikten sonra işsizlik maaşı mümkün. Bu biraz da İŞKUR’un yanlış uygulamasından kaynaklı yoksa sizin hakkınız elbette vardır.

      Reply
  • 29 Temmuz 2018 at 00:21
    Permalink

    Karayollarında bakım ve onarım işinde taşeron olarak çalışmaktayım 3yıllık ihale şeklinde veriliyor ve 3 yıl doldu ve yeni ihaleyi yine ayni şirket aldı ve şöyle bir uygulamaya gidiyor tazminatımızın devam edeceğini ama yıllık iznimizin yeni sözleşmenin başlayacağı tarihten başlayacağını ve sigortamizda girdi çıktı yapılacağını belirtiyor yetkili yani bizleri hak kaybına uğratıyor bu şartlarda yeni sözleşmeyi imzalamama hakkımız dogarmı veya işverenin böyle bi uygulama yapma hakkı varmı . Not biz işçi arkadaşlarla 3 yıl içinde doğan tazminat haklarımızı aldıktan sonra yeni ihaleye şartlarda anlaşırsak devam etmek istiyoruz şimdiden teşekkür edwrim

    Reply
    • 30 Temmuz 2018 at 16:06
      Permalink

      Karayollarıyla pekçok davam var, taşeronlarla çalışan işçilerin özlük haklarından KGM sorumlu olduğuna dair İş Mahkemesi kararlarım bulunmaktadır. Yeni taşeronların size iş sözleşmesi imzalama şeklinde bir dayatma hakları bulunmamaktadır. Yıllık ücretli İzin süreniz tüm çalışma dönemine göre belirlenmesi 4857 sayılı Kanun gereğidir.

      Reply

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir