Kamulaştırma mağdurlarına zamanaşımı engeli yok

Kamulaştırma mağdurlarına zamanaşımı engeli yok. 9 Ekim 1956 sonrasında taşınamazına kamulaştırma yapılmadan ya da kamulaştırma yapılsa bile tebligat eline ulaşmayanlar 40 yıl geçse dahi dava açarak istimlak bedelini alabilmektedir. Örneğin 40 yıl önce gayrimenkulü kamulaştırma yapılarak ya da hiç kamulaştırma yapılmadan el konulan maliklerin mağduriyetleri artık dava açılarak giderilmektedir. Bu davalarda taşınmazın bedeli mahkeme kararıyla alınmaktadır. Bunun için elinde tapunuzun olması şart değildir. Aynı zamanda zamanaşımı sorunu önünüzde engel değildir.

Mülkiyet hakkı Anayasanın 35. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ek 1 protokolde temel insan hakları arasında sayılmıştır. Kamulaştırma kavramı; kamulaştırma başlığını taşıyan Anayasa’nın 46. maddesinde düzenlenmiştir. Kamulaştırma; “idarelerin kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların bedellerini nakden ve peşin ödemek suretiyle mal sahibinin rıza ve onayı olmaksızın elinden alınması” olarak tarif edilebilir. Bu tanıma göre kamulaştırmada olmazsa olmaz dört ana unsur bulunmalıdır.

1-Kamu yararının gerektirdiği bir durum olmalıdır

2-Kamulaştırılan taşınmaz mal, özel mülkiyette bulunmalıdır

3-Kamulaştırma kararı, özel kanunlarda gösterildiği şekilde, yetkili organ tarafından alınmış ve onaylanmış olmalıdır

4-Kamulaştırma bedeli nakden ve peşin ödenmelidir.  Yukarıda belirtilen unsurlar bulunmazsa kamulaştırmadan bahsedilemez. (1)

  • Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü gibi devlet tüzel kişiliklerinin ya da Belediyeler,Arsa Ofisi,TOKİ,İSKİ gibi idarelerin özel mülke konu taşınmazı bedelini peşin,nakden ödememesi hallerinde vatandaşın malına haksız bir şekilde el koyması sözkonusu olmaktadır.
  • 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 05.05.2001 günlü Resmi Gazete’de yayınlanan 4650 sayılı yasa ile köklü olarak değiştirilmezden evvel idare, kendince takdir ettiği bir bedeli mal sahibi adına bankada hesap açıp yatırmakta, noter kanalıyla da adresine göndermekte ya da ilanen tebliğat yapmakta, tebliğatı alanlar 30 gün içinde bedel artırım davası açarak parasını almaktaydı.
  • Kamulaştırma bedelini almayanlar içinse vatandaş aleyhine kamulaştırmayı yapan makam;  2942 sayılı yasanın mülga 17. maddesine göre tapu iptal ve tescil davası açarak vatandaşın elindeki tapusunu iptal ettirip kendi adına (Hazine, Belediye,İSKİ vs.) tescil ettirmekteydi.
  • 4650 sayılı yasa ile köklü olarak değişen 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca artık kamulaştırmayı yapan idare; davayı açarak taşınmaz bedelini mahkeme kanalı ile tespit ettirip,parayı depo ederek ve ancak bu şekilde tapuyu kendi adına tescil ettirmektedir. İşte 2001 yılı öncesinde elindeki tapusu iptal edilen fakat parasını alamayan vatandaşlar için yüksek Yargıtay içtihatlar geliştirerek bir takım haklar tanımıştır. Kısaca izah etmek gerekirse ; kamulaştırma bedelini almamış olmak, noter kanalıyla gönderilen kıymet takdir komisyon kararı vs. gibi kamulaştırma evraklarını tebliğ almamış olmak şartıyla eski tapu sahipleri dilerse “meni müdahale davası açarak idarenin arsasına vaki tecavüzüne son verilmesini” ya da dilerse “taşınmazının bedelini dava tarihindeki güncel rayiçler üzerinden kamulaştırma bedel artırım davası “ ile talep edebilmektedir.
  • Tarafımızdan yürütülen davalarda arsa sahipleri lehine tarafımızdan tazminat kararları alınmıştır. Taşınmazı elinden alınmasına rağmen parasını alamadığı için mağduriyet yaşayanlar, ölmüşse mirasçıları artık taşınmaz bedellerini mahkeme kararıyla alabilmektedir. Elinde  tapularının olmaması yada üzerinden 40 yıl geçmesi dahi haklarını almaları önünde artık engel değildir.  Aynı şekilde  arsasından Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yol geçirmesi ve ]vatandaşın tapusunun iptal edilmesi sonucu devlete geçenler, kamulaştırma bedeli almamışsa haklarını almaları Yargıtay kararı ile artık mümkün olup kamulaştırma mağdurlarına gün ışığı doğmuştur. 31.07.2017

kamulaştırma mağdurları zamanaşımı engeli yok

avtevrat

Av.Tevrat DURAN- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1999 mezunudur. Adres: İkitelli-Atatürk Mah. Güner Sok. No:1 Teknikyapı Metropark B1 Kule Kat:36 D:295 Küçükçekmece-İSTANBUL GSM: 0553 254 81 34

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir