Mobing: Psikolojik terör İşyerinde psikolojik baskı taciz (mobing) halinde işçi hakları nedir ?

İşyerindeki psikolojik terör;Mobing.

Mob sözcüğü isim olarak, kanun dışı şiddet uygulayan düzensiz kalabalık fiil olarak da “ortalıkta toplanmak, saldırmak veya rahatsız etmek” anlamına gelmektedir. Latince’de “kararsız kalabalık”
anlamına gelen mobile vulgus sözcüklerinden türemiştir. Mobing, Leyman’a göre mobbing bir ya da bir kaç kişi tarafından diğer bir kişiye yönelik olarak,
sistematik biçimde düşmanca ve ahlakdışı bir iletişim yöneltilmesi şeklinde, psikolojik bir terördür
(Davenport vd. 2003: 3, 4-5).

Mobing duygusal saldırıdır bunun hedefi işyerinde çalışan erkek de bayan da olabilir. Mobbing mağduru çalıştığı kurum içinde bir sebeple farklı olan
kişidir. İyi eğitim almış, işinde çok başarılı olan biri, yaşı ilerlemiş bir çalışan, tamamı kadınlardan oluşan bir kurumdaki tek erkek ya da tamamı erkeklerden oluşan tek kadın gibi kişiyi çalıştığı ortamda farklı kılan bir nitelik o kişinin dışlanmasına, mağdur edilmesine yol açabilir.

Mobing Bir kişinin, diğer insanları kendi rızalarıyla ya da zorla başka bir kişiye karşı etrafında toplaması ve sürekli kötü niyetli hareketlerde
bulunma, ima, alay ve karşısındakinin toplumsal itibarını düşürme gibi yollarla, saldırgan bir ortam
yaratarak onu işten çıkmaya zorlamasıdır (a.g.k. 2003: 15)

İşçiler, fikri emek-alınteri karşılığı ekmek parası kazanmak için işyerinde performanslarını sunmaktadır. Aradan geçen zamanda işçiler işyerindeki tavırlar nedeniyle mutsuz olmaya başlamakta yaşama sevinçleri azalmaktadır. Bunun sebebi, işverenin ya da işyerideki çalışma arkadaşlarının sistemli şekilde işçiye yönelik hareketleri ise bu mobbingtir. İşçinin ailevi,kişisel sorunları buna neden olmuşsa mobbing sayılmaz. Özel olarak mobbingte işveren işçiye ‘senin işine son veriyorum’ demez sen istifa et işi bırak der  ve işçinin tazminat almasını arzu etmez. Ama bunu açık olarak ifade etmez ima yoluyla belli eder. 

Mobbing işyerinde psikolojik taciz içerdiği için doğal olarak kurban üzerinde psikolojik ve patolojik sorunlara yol açmaktadır. Bunu işçi alacağı psikolog ya da psikiyatr raporu ile belgeler. ,

Almanya’da yapılan bir araştırmaya göre hem erkekler hem de kadınlar mağdur olarak daha çok kadınları seçmektedir. Erkeklerin %69’u ve kadınların %84’ü kadın çalışanları hedef almaktadır. Başka deyişle, kadın tacizciler erkeklere diş geçiremezken ve diğer kadınları mağdur olarak seçmektedirler. Sevda Ergenekon ise Türkiye’de işyerinde duygusal tacizin Avrupa ülkelerinden daha fazla yaşandığını ileri sürmektedir. Ergenekon’un yaptığı araştırmaya göre, 25 yaşın altındakiler ve 55 yaşın üstündeki çalışanlar mobbinge daha fazla uğramaktadırlar. Mağdurların %77’si ise kadındır. Araştırmacıya göre, bir kadın işe girdiğinde bir erkeğin işine engel oluyormuş gibi algılanmaktadır. Erkekler evin geçiminden erkeğin sorumlu olduğunu, dolayısıyla çalışma hakkının erkeğin olduğunu düşünmekte, kadına bakacak bir erkeğin nasılsa var olduğunu, dolayısıyla kadının çalışmasının gerektiğine odaklanmaktadır. Bu bakış açısıyla pek çok kadın çalışan mobbingin kurbanı olmaktadır (Vatan Gazetesi, 04 Eylül 2006).

Yargıtay (1) mobingi şu şekilde tarif etmektedir;

‘Mobbingin meydana gelebilmesi için bir işçinin hedef alınarak, uzun bir süre ve belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanan, mağdurun karşı koymasına rağmen yapılan aşağılayıcı, küçük düşürücü ve psikolojik olarak acı veren, işteki performansı engelleyen veyahut olumsuz bir çalışma ortamına sebep olan tehdit, şiddet, aşağılama, hakaret, ayrımcılık, ağır eleştiri, taciz ve çalışma şartlarını ağırlaştırma gibi eylem, tutum ve davranışların uygulanması gerekir. Uluslararası Çalışma Örgütü’ne göre de mobbing; <bir veya bir grup işçiyi sabote etmek için yapılan, zalimce, kötü niyetli, intikamcı, aşağılayıcı ve eleştirici tavırlarla kendini gösteren davranış biçimi> şeklinde tanımlanmaktadır.

Mobbingde, hedef alınan kişinin şerefine, kişiliğine, karakterine, inancına, değerlerine, yeteneklerine, tecrübelerine, birikimlerine, düşüncelerine, etnik kökenine, yaşam biçimine, kültür vb. yönlerine topluca bir saldırı söz konusudur. Bu saldırı, dedikodu ve söylenti çıkarma, iftira atma, toplum önünde küçük düşürme, hafife alma, karalama, kötüleme ve yok sayma gibi kişiyi zihinsel, ruhsal, fiziksel ve bedensel olarak etkileyebilecek eylemlerle yapılmaktadır.’

Mobbing iddiasının yeterli ve inandırıcı delillerle ispatlayacağını düşünen işçi iş akdine tek taraflı son vererek yasal haklarını alabilmektedir. 05.09.2014

AV.TEVRAT DURAN

(0553 254 81 34-İstanbul’dan randevu almak için arayabilirsiniz.)

1) T.C. YARGITAY 22.Hukuk Dairesi Esas: 2014/15971 Karar: 2014/19538

53 defa okundu

avtevrat

Av.Tevrat DURAN- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1999 mezunudur. Adres: İkitelli-Atatürk Mah. Güner Sok. No:1 Teknikyapı Metropark B1 Kule Kat:36 D:295 Küçükçekmece-İSTANBUL GSM: 0553 254 81 34

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir