İhale yaparak iş yaptıran kamu kurumları, taşeron işçilerin son 3 aylık ücretinden sorumludur

cropped-cropped-tvrtlll1-copy.png

Kamu kurumları örneğin BOTAŞ “boru döşeme” TOKİ “inşaat” gibi işlerini bizzat işçi çalıştırarak yapmamakta ihale yaparak müteahhit/taşeron şirketlere işlerini yaptırmaktadır. Müteahhit/Taşeron şirketler de işçi çalıştırarak işi yaparak devlete teslim etmekte ve nihayetinde hakedişlerini almaktadır. Bu gibi taşeron şirketler işi yaparken işçilere aylık ücretlerini ödemeyerek işçileri mağdur edebilmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 36 ncı maddesi kapsamında kamu ihalesi yapan kurum (TOKİ,BOTAŞ,Üniversite,Milli Savunma Bakanlığı gibi); ihale verdiği şirketin işçilerinin işçilik alacaklarından ihaleyi alan şirketle birlikte müteselsilen sorumludur. Fakat bu sorumluluğun da sınırları vardır.

4857 sayılı İş Kanununun 36 ncı maddesinde, <Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler> şeklinde kurala yer verilmiştir. Düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerden belli şartlarda ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. Bu durumda ihale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin ihaleyi yapan makama başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

Aynı maddenin 2 nci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan “ücret alacaklarının üç aylık tutarı“ndan fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Yargıtay, maddede sözü edilen ücreti son 3 aylık temel ücret olarak değerlendirmektedir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatıyla kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.

Örneğin bir Yargıtay kararında “İhale makamı konumundaki kamu kurumunun işçinin son 3 aylık ücret ve fazla mesai ücretinden sorumluluğu, işverenin yanında ve yasadan doğan bir sorumluluktur”. ( Yargıtay 9.HD 2008-16235 Esas 2009-14164 Karar) diyerek ücret kavramını bizce doğru olarak geniş yorumlayarak fazla mesai alacağını ücret kavramı içinde değerlendirmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir başka kararında ise “anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatiliyle bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır” diyerek fazla mesai alacağını ücret kapsamı dışında bırakmıştır. (Yargıtay 9. HD. 19.1.2010 gün 2009/12074 E, 2010/378 K.; Yargıtay 9. HD. 9.10.2003 gün, 2003/3219 E, 2003/16714 K.) Yani fazla mesai ücreti alacağının ihale makamından talep edilip edilemeyeceği yönünde oturmuş bir içtihat birliği yoktur.

İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediğinin araştırılması gerekir.

İhale makamı durumunda bulunan TOKİ,BOTAŞ,Üniversite gibi kurumların sadece 4857 sayılı İş Kanunu’nun 36 ncı maddesi uyarınca işçilerin ödenmeyen ücret alacağından sorumluluğu bulunmaktadır. Ücret alacağı dışındaki fazla çalışma(fazla çalışma konusunda kararlar arasında içtihat birliği yoktur), hafta tatili ve genel tatil alacağından ise TOKİ gibi kamu ihale kurumlarının sorumluluğu yoktur bu durumda işçinin yanında çalıştığı ihale alan şirkete dava açması gerekir.

394 defa okundu

avtevrat

Av.Tevrat DURAN- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1999 mezunudur. Adres: İkitelli-Atatürk Mah. Güner Sok. No:1 Teknikyapı Metropark B1 Kule Kat:36 D:295 Küçükçekmece-İSTANBUL GSM: 0553 254 81 34

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir