Hukuki dinlenilme hakkı, Savunma hakkının bir parçasıdır

1982 Anayasasının “Hak Arama Hürriyeti” başlıklı 36. maddesine göre “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.  Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.”

Anayasanın 36. maddesine uygun ve paralel düzenleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hukuki dinlenilme hakkı” başlıklı 27. maddesinde ”  (1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir.” şeklinde düzenlenmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 27. maddesine göre, davacı,davalı, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak yargılama ile ilgili olarak mahkemeden bilgi almayı,bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini,somut ve açık gerekçelerle tarafların taleplerinin kabul ya da reddini öğrenmeyi içerir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 01. Ekim 2011’de yürürlüğe girmesinden sonra ön inceleme ve tahkikat duruşmaları şeklinde davanın aşamaları düzenlenmiştir. Davanın taraflarına ön inceleme duruşmasına çağrı davetiyesi tebliğ edildikten sonra Mahkemece, ön inceleme duruşmasında dava nihai olarak karara bağlanmayıp tahkikat aşamasına geçmişse ; ön inceleme duruşmasına gelmeyen davalının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 147. maddesi gereğince tahkikat duruşmasına davet edilmesi zorunludur. Bu yasal zorunluluğun gereği yapılmadan davalının tahkikat duruşmasına katılmasına olanak sağlanmaksızın, tahkikatın yapılarak davanın esası hakkında hüküm kurulması; davalının hukuki dinlenilme hakkına (HMK md. 27) aykırıdır. Bu nedenle ön inceleme duruşmasına gelmeyen davalıya tahkikat duruşmasına geçilmişse yeni duruşma tarihinin tebliğ edilmesi yasal zorunluluktur.

T.C. YARGITAY 2.Hukuk Dairesi Esas: 2013/9597  Karar: 2013/14404  Karar Tarihi: 27.05.2013 ilamındaki içtihat bu yöndedir. 

78 defa okundu

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir