Aracınız garanti kapsamında bir arıza yaparsa ne yapmalısınız.

porsche arıza

porsche arıza

Tüketiciler olarak “0” km araç satın almaktan beklediği fayda; herhangi bir sorunla karşılaşmadan aracımızı kullanabilmek ve binek otomobil ihtiyacımızı karşılamaktır. Fakat satın aldığımız aracın ayıplı olması ya da daha sonra garanti süresinde arıza yapması,arızaları tekrarlaması gibi hallerde yasal süreci başlatmak ve bu sürecin sonunda hakkımızı almak için nasıl bir yol izlemeliyiz, işte bu yazımızda hukuki bilgi ve dava tecrübelerimize dayanarak sizlere bu hukuki süreci anlatıp yol göstermeye çalışacağız.

          Ayıplı mal, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4822 sayılı Kanunla değişik ayıplı Mal başlıklı 4. maddesinde; şu şekilde tanımlanmıştır.  “ Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul edilir. “ 4077 sayılı yasa yerine  6052 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Resmi Gazetede yayınlanmış fakat 28 Mayıs 2014’te yürürlüğe girecektir. Bu yazımızda eski yasa hükümlerine göre hukuksal çerçeve çizilecektir.

         Otomobilinde arıza çıkan tüketiciye ilk aşamada, araçtaki arızayı yetkili servise götürerek iş emrine yazdırması, tespit ettirmesi, her arızada iş emirlerini alıp saklamasını tavsiye ederiz.

         Otomobil alıcısı araçta açık, gözle görülebilir bir ayıp varsa bu arızayı 30 gün içinde satıcıya bildirmesi gerekir. Tüketici, aracındaki arızayı fark eder satıcıya bildirirken aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanmalıdır.

1-    Tüketici bu durumda, sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini

2-    Otomobilin ayıpsız/arızasız yenisiyle değiştirilmesini

3-    Araçtaki arıza oranında bedel indirimini

4-    Otomobildeki arıza/ayıbın garanti kapsamında ücretsiz onarımını

isteme haklarına sahiptir ve satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Otomobil alıcısı bu seçimlik haklarından biri ile birlikte araçtaki arızanın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.

         Alıcı/tüketici bu taleplerini İmalatçı-üretici, satıcı, bayi, acente, ithalatçı yerine getirmek zorundadır. Tüketici, aracını banka kredisi ile satın almışsa yukarıdaki muhataplarına ilaveten kredi kullandığı bankaya da; 4077 sayılı yasanın 10. maddesinin 5 fıkrasına göre talebini iletebilir. Banka, satıcı ile birlikte müteselsilen sorumludur. Satılan araçtaki arızanın satıcı tarafından bilinmemesi onun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

       Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemiş ise , ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zaman aşımına tabidir. Ancak, satıcı, satılan maldaki arızayı tüketiciden ağır kusuru veya hile ile gizlemişse satıcı ve diğer sorumlular zaman aşımı süresinden yararlanamaz.

          Aynı Kanunun 4822 sayılı Kanunla değişik <Garanti Belgesi> başlıklı 13. maddesinde ise;

      “İmalatçı veya ithalatçılar ithal ettikleri veya ürettikleri sanayi malları için Bakanlıkça onaylı garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Mala ilişkin faturanın tarih ve sayısını içeren garanti belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu satıcı, bayi veya acenteye aittir. Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır.”

    Tüketici onarım hakkını kullanmışsa, garanti süresi içerisinde sık arızalanması nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde, 4 üncü maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.

        14.06.2003 gün ve 25138 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Garanti Belgesi Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 14/a maddesinde;

 <Tüketicinin onarım hakkını kullanmasına rağmen malın;

 1-…Tüketiciye teslim edildiği tarihten itibaren, belirlenen garanti süresi içinde kalmak kaydıyla, bir yıl içerisinde; aynı arızanın ikiden fazla tekrarlanması veya

2-Farklı arızaların dörtten fazla meydana gelmesi veya

3-Belirlenen garanti süresi içerisinde farklı arızaların toplamının altıdan fazla olması unsurlarının yanı sıra,

4-Bu arızaların maldan yararlanmamayı sürekli kılması….durumlarında

tüketici malın ücretsiz değiştirilmesini, bedel iadesi veya ayıp oranında bedel indirimi talep edebilir.

          Satıcı, tüketicinin bu Yönetmeliğin 13 ve 14. maddelerinde belirlenen taleplerini reddedemez. Tüketicinin bu taleplerine karşı satıcı, bayii, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. Şu halde tüketici, doğrudan ücretsiz değiştirme hakkını kullanabilir. Zira, burada seçimlik hakkın kullanılmasından sonra değiştirilemeyeceği kuralının yasal bir istisnası söz konusudur. Yönetmelikte aracın değiştirilmesi,bedel iadesi gibi hakların kullanılması  için   arızanın tekrarlama sayı şartı fazladır. Bir tüketici, 1 (bir) yıl içinde farklı arızaların 5 (beş) defa tekrarlaması şartıyla mecbur tutulmamalı bu sayı 2 (iki) gibi makul bir sayıya çekilmelidir.  Otomotiv endüstrisinin siyaset üzerindeki baskısını burada çok açık bir şekilde görebiliyoruz.

             Yeri gelmişken ifade edelim  ” araçta ayıp nedeniyle oluşan hasar nedeniyle tüketici yasadaki seçimlik hakkını tamir yönünde kullanmışsa ve araçtaki hasar/ayıp tamamen giderilmişse,tüketici  sözleşmeden dönerek artık araç bedelin iadesini isteyemez.“Bakınız  Yargıtay 13.Hukuk Dairesi 18.06.2012 tarih  2012/9616 Esas, 2012/15676 Karar sayılı ilamı. Bu nedenle yenilik doğrucu hakkınızı kullanırken iyi düşünüp doğru karar vermelisiniz.

         Tüketici, arızalı aracın bedelinin iadesini içeren davayı Tüketici Mahkemesi’nde açtıktan sonra aracın yenisi gelene kadar ya da bedelini alana kadar elindeki arızalı aracı kullanabilir ve aracı iade yükümlülüğü yoktur.

          Otomobili arıza yapan tüketici, sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini istediğinde aracın kullanımından doğan değer / yıpranma payına katlanmayacaktır. Yani 2. el değeri ile 0 km arasındaki değer farkından sorumlu olmayacaktır.

       Garanti Süresi içinde otomobil el değiştirse dahi ayıp ortaya çıkmışsa satıcıya karşı hakkı devam eder. Örneğin  2012 model aracı 2. el satın alan kişi, 2 yıllık garanti süresi içinde şartları varsa aracın 0 km bedelini sözleşmeden dönerek satıcıdan isteyebilecektir. Çünkü; otomobil, garanti belgesi ile birlikte satılması zorunlu olan bir maldır ve garanti süresi içinde el değiştirmesi durumunda dahi garanti borcu ortadan kalkmaz.

          Tüketici 4077 sayılı yasadaki haklarından tamir seçeneğini  kullanmışsa sözleşmenin feshi ile bedel iadesi  hakkını kullanamaz bunun istisnası 14.06.2003 gün ve 25138 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Garanti Belgesi Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 14/a maddesidir. (Bkz. Yukarıdaki açıklamalar)

       Ayıplı otomobilin satıcıya iadesi tarihinden itibaren alıcının faiz isteme hakkı vardır, satım tarihinden itibaren faiz isteme hakkı yoktur.  Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, karşılıklı edimlerin aynı anda ifasına karar verilmesi halinde, asıl edim niteliğindeki borçlunun para borcunun ifası muaccel hale gelmeden faiz de doğmayacak; dolayısıyla borçlu temerrüdü gerçekleşmeden, daha önceki bir tarihten başlayacak şekilde temerrüt faizine de, karar verilemeyecektir.  Alıcı edimini yerine getirmesine rağmen (satıma konu aracı iade etmesi ve fiili teslimle-), borçlunun (satıcının) para borcunu iade etmemesi durumunda, satıcının para borcunu iadesinde temerrüdü gerçekleşeceğinden temerrüt faizine de, malın iade tarihinden itibaren hükmedilmesi gerekir.

          Ütü,cep telefonu gibi değeri nisbeten düşük ürünlerin arızalanması halinde nasıl ki tüketici olarak yasadan kaynaklanan haklarınızı kullanıyorsanız; Porsche,Lamborgini,Ferrari,Mercedes, Bmw,Audi gibi lüks otomobiller gibi değeri yüksek ürünlerde de aynı yasal haklara sahipsiniz ve hukuki süreçten korkmadan haklarınızı kullanınız.  Kazasız,hasarsız,sağlıklı ve mutlu günler dilerim. 

 Av. Tevrat DURAN

Not:Yukarıdaki fotoğraftaki araç temsili olarak konulmuş olup bu yazının marka değerini olumsuz yönde etkilemek gibi bir amac sözkonusu değildir.

146 defa okundu

avtevrat

Av.Tevrat DURAN- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1999 mezunudur. Adres: İkitelli-Atatürk Mah. Güner Sok. No:1 Teknikyapı Metropark B1 Kule Kat:36 D:295 Küçükçekmece-İSTANBUL GSM: 0553 254 81 34

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir